برای پژوهشگری که سال‌ها عمر خود را در مدارس علمیه، دانشگاه‌ها و پژوهشکده‌های اندیشه اسلامی صرف شناخت معارف دین کرده، هیچ رنجی فرساینده‌تر از این نیست که اثر علمی‌اش در کشوی میزها خاک بخورد یا در پیچ‌وخم‌های اداری متوقف بماند. اما انتشار اثر کاری سهل و ممتنع است. آسان اگر مسیر درست طی شود و سخت اگر بخواهیم بدون شناخت وارد گود شویم.
در این راهنمای تفصیلی، فرآیند صفر تا صد ثبت قانونی، ممیزی و چاپ کتب دینی را در چهار گام واکاوی می‌کنیم:
۱. گام نخست؛ شابک (ISBN) و تثبیت مالکیت حقوقی اثر
شابک (شماره استاندارد بین‌المللی کتاب) شناسه ای منحصر‌به‌فرد است که هویت جهانی اثر شما را تعریف می‌کند. ناشر موظف است شابک اختصاصی را از خانه کتاب و ادبیات ایران دریافت کند. با اختصاص شابک، کلیه حقوق مادی و معنوی متن به نام مؤلف ثبت شده و از سرقت ادبی یا هرگونه سوءاستفاده احتمالی جلوگیری می‌شود.
۲. گام دوم؛ صدور فیپا در سازمان اسناد و کتابخانه ملی
فیپا (فهرست‌نویسی پیش از انتشار) شناسنامه علمی کتاب است که توسط کتابخانه ملی صادر میگردد. برای اخذ فیپا، ارائه فایل صفحه‌آرایی‌شده نهایی اثر به همراه صفحه عنوان و شناسنامه الزامی است. در کتب حوزوی و کلامی، حساسیت بالایی روی تعیین «سرشناسه»، «موضوعات سرعنوان‌های دانشنامه‌ای» و «رده‌بندی کنگره و دیویی» وجود دارد.
۳. گام سوم؛ عبور هوشمند از ممیزی
کتب دینی و معارفی به واسطه استناد به آیات قرآن، روایات اهل‌بیت (ع)، احکام فقهی و مباحث تاریخی، با دقت مضاعف توسط کارشناسان اداره کتاب بررسی می‌شوند. سه اصل کلیدی که مانع از صدور اصلاحیه (ممیزی) می‌شود عبارت‌اند از:
- استناد به منابع صحیح: در نقل احادیث، ارجاع مستقیم به کتب معتبر با ذکر جلد و صفحه و در صورت تعدد چاپ شماره چاپ مد نظر.
- انطباق کامل با مصحف شریف: اعراب‌گذاری آیات باید دقیقاً مطابق رسم‌الخط شناخته شده قرآن باشد.
- رعایت موازین تقریب و انسجام ملی: پرهیز از نقل‌های تفرقه‌افکن یا استنادات ضعیف بدون نقد علمی.
البته داشتن اصلاحیه هم مشکل غیر قابل حلی نیست و می‌توان به اصطلاح طبق ابلاغ اصلاحات انجام داد، اما حتی الامکان باید کار را بدون ابلاغ و اصلاح ارایه کرد تا هم روند کار تسریع شود و هم حساسیت ارشاد روی اثر کاهش پیدا کند.
انتشارات بندگی متعالی با اشراف کامل به این ضوابط، پیش از ارسال فایل به سامانه ارشاد، متن را بازخوانی می‌کند تا مجوز در سریع‌ترین زمان قانونی صادر شود.
۴. گام چهارم؛ تایید تصویر جلد
در این مرحله که معمولا زیاد هم به طول نمی انجامد تصویر یک تکه از پشت و روی جلد ارسال و تایید میگردد. طراحی جلد اگر چه از نظر ممیزی چندان سخت نیست ولی تا حد زیادی بر دیده شدن یا دیده نشدن کتاب اثر میگذارد.
۵. چاپ فیزیکی و صدور گواهی اعلام وصول
پس از دریافت مجوز قبل از چاپ و پایان فرآیند چاپ در چاپخانه، تعدادی نسخه نمونه جهت اعلام وصول به اداره کل ارشاد تحویل می‌شود. صدور برگه اعلام وصول، شرط قانونی برای عرضه رسمی کتاب در ویترین کتابفروشی‌ها، کتابخانه‌های عمومی و بسترهای آنلاین معتبر نظیر «آلاء شاپ» و اپلیکیشن «طاقچه» است.
الگوی سرمایه‌گذاری مؤلف در نشر بندگی متعالی
ما در انتشارات بندگی متعالی در کنار تجارب موفقی چون کتاب‌های «مطالبات امام شهید» و «چگونه تشکیلاتی کار کنیم»، مسیر کتاب از مرحله متن آماده تا اصلاحات و ویراستاری و صفحه آرایی و طراحی جلد و اخذ همه مجوزها تا مجوز نهایی نشر را برای نویسندگان انجام میدهیم تا طلاب، دانشجویان و اساتید بتوانند با حداقل هزینه و بدون دغدغه‌های اداری، آثار علمی خود را به کتابی فاخر و ماندگار تبدیل کنند.